Het praktijkvoorbeeld van de deeleconomie; Airbnb (in Amsterdam) - Advies-balie

de Advies-balie
voor (juridisch) advies en praktische ondersteuning
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Het praktijkvoorbeeld van de deeleconomie; Airbnb (in Amsterdam)

Airbnb in Amsterdam; het praktijkvoorbeeld van de deeleconomie

Airbnb is het ultieme voorbeeld van de deeleconomie; het delen, ruilen en (ver)huren van bezittingen. Joe Gebbia en Brian Chesky, twee oud-studiegenoten van de Rhode Island School of Design, combineerden hun ondernemersgeest met ideologie wat uiteindelijk resulteerde in een wereldwijde online community waar huurders en verhuurders van (delen van) woningen elkaar kunnen ontmoeten. Via Airbnb kunnen mensen over de hele wereld unieke accommodaties huren en verhuren. Of het nu gaat om een kamer voor één nacht bij iemand in huis, een vakantiehuisje voor een week of een kasteel voor een familiebijeenkomst; het aanbod is groot en gevarieerd. Inmiddels is Airbnb verspreid over 191 landen en heeft het, volgens eigen zeggen, 3.000.000 accommodaties in haar bestand.

Het idee voor Airbnb ontstond in 2007. Joe Gebbia en Brian Chesky, toen 27, woonden samen in een appartement in San Francisco. In die plaats zou een week later een ontwerpconferentie plaatsvinden maar er waren geen hotelkamers meer beschikbaar. Zij besloten drie luchtbedden in de woonkamer te leggen en die te gaan verhuren aan conferentiegangers. Een website met de naam airbedenbreakfast.com hing was snel gemaakt en een week later verwelkomden ze drie gasten die elk 80 dollar per nacht over hadden voor een luchtbed met ontbijt in het appartement van beide heren. Dat concept had volgens hun potentie. In eerste instantie richtten zij zich bij de ontwikkeling van hun online platform/community op conferenties en festivals door heel Amerika. Rond de data van die ‘publiekstrekkers’ gingen ze op zoek naar lokale mensen die hun woning of een deel daarvan in die periode wilden verhuren en vervolgens naar festival- en conferentiegangers die op zoek waren naar een plaats om te overnachten. Een oud-huisgenoot van Gebbia, computerprogrammeur Nathan Blecharcyck, werd gevraagd om de website (verder) te ontwikkelen.

Het concept van het drietal sloeg aan, en hoe. Het bedrijf is op dit moment naar schatting 27 miljard euro waard en is op Uber na de meest succesvolle Amerikaanse startup (maar heeft veel minder investeringen en leningen nodig gehad). Het door hen in de praktijk gebrachte voorbeeld van de ultieme deeleconomie vormt inmiddels voor veel wereldsteden een probleem. Door strategisch toe te geven op bepaalde onderdelen (ofwel mee te werken met overheden in de handhaving van regels en wetgeving) blijft het platform groeien. Zo heeft Airbnb, verspreid over 191 landen, op dit moment al 3.000.000 accommodaties in haar bestand. Verhuurders worden (nog steeds) actief benaderd om te participeren en te gaan verhuren. Dit actieve wervingsbeleid vindt met name in, voor toeristen aantrekkelijke, steden en buurten plaats. In 2012 kwam Airbnb, ingegeven door het succes dat de site in Nederland had, met een Nederlandstalige website en kantoor naar Amsterdam.

De toegankelijke en makkelijke manier van aanbieden in de vorm van een sociaal netwerk slaat ook in Nederland enorm aan. Voor verhuurders is Airbnb een manier om geld te verdienen met ruimte die je (over) hebt en waarbij je in contact komt met huurders van over de hele wereld. Particuliere verhuurders zijn in de meerderheid. Commerciële verhuurders zien er echter ook brood in en juist door het idee van makkelijk geld verdienen trekt het ook 'illegale' aanbieders van kamers en woningen aan. Dit type huurders of eigenaren van panden zetten één of meerdere kamers vol met stapel(bedden) en verhuren, tegen alle regels in, aan (grote) groepen toeristen. Hoe meer er in een kamer ondergebracht worden, hoe hoger de opbrengst. Dit soort ongewenste praktijken komt regelmatig voor.  

Amsterdams vakantieverhuurbeleid
Amsterdam heeft, mede door Airbnb, in de afgelopen jaren te maken gekregen met een enorme toename van het aanbod van toeristische verhuur van woningen. Die toename van het aantal toeristen in woonwijken wordt niet door iedereen als een gewenste ontwikkeling gezien. Eind 2013 liet de gemeente Amsterdam weten klaar te zijn met 'illegale hotels' en werd de verhuur van een woning aan toeristen in bijna alle gevallen verboden. Door de maatschappelijke- en politieke discussie en druk op het toestaan van tijdelijke verhuur heeft de gemeenteraad van Amsterdam in 2014 besloten tijdelijke verhuur van woningen onder voorwaarden toe te staan. Dit is uitgewerkt in een beleid voor vakantieverhuur. Dit beleid houdt in dat lokale inwoners van Amsterdam de woning waarin ze leven mogen delen met anderen (gedurende maximaal twee maanden per jaar). Het beleid, dat valt onder de dienst wonen (i.t.t. het overnachtingsbeleid dat gericht is op hotels en onder de dienst economie valt) stelt Amsterdammers in de gelegenheid om hun eigen woning incidenteel te verhuren en maakt tegelijkertijd korte metten met illegale aanbieders/hotels die misbruik maken van het systeem. Amsterdam was met dit beleid een wereldwijde voorloper op dit gebied.

Amsterdam is tevens de eerste, en tot nu toe enige stad in Nederland die afspraken heeft gemaakt met Airbnb. Zo zijn er afspraken vastgelegd over toeristenbelasting, voorlichting en preventie/handhaving. De afspraken die de gemeente Amsterdam met Airbnb hebben gemaakt leverden Amsterdam in 2015, 5,5 miljoen euro aan toeristenbelasting op. Het uitganspunt van de stad Amsterdam is en was dat woningen zijn om in te wonen, maar dat een gastvrije stad als Amsterdam deze vorm van verblijf ook wil faciliteren. De groei van het aantal toeristen in Amsterdam lijkt niet te stuiten. Met die groei stijgen ook de problemen en komt er meer tegenstand. Naar aanleiding van de evaluatie van het vakantieverhuurbeleid en moties van diverse politieke partijen, die vakantieverhuur juist willen terugdringen, geldt er per 1 januari 2017 een nieuw 'Overnachtingsbeleid' in Amsterdam.

Het beschermen van de woningvoorraad, het behouden van een prettig leefklimaat in de buurten en het voorkomen van overlast door toeristische verhuur staan voorop. Om dit te realiseren wordt de handhaving versterkt (o.a. door de inzet van nieuwe middelen en technieken, zoals scrapen) en komt er aanvullend extern onderzoek naar de juridische mogelijkheden om de maximale duur voor vakantieverhuur (nu 60 dagen) te verkorten tot maximaal 30 dagen per jaar. Vakantieverhuur blijft in Amsterdam echter toegestaan net als verhuur van kamers als B&B en zogenaamde shortstay verhuur (minimaal 7 nachten, maximaal 6 maanden; alleen door vergunninghouders). De mogelijkheid voor verhuur als shortstay zal, mede omdat deze vorm lastig te handhaven is en het de meeste klachten oplevert, door de gemeente worden afgebouwd (sinds 2014 worden er geen nieuwe vergunningen meer afgegeven voor deze vorm van verhuur en de maximale looptijd van een vergunning is 10 jaar).

In 2019 zal de gemeente het beleid op het gebied van vakantieverhuur opnieuw evalueren. In de tussentijd zal de gemeente Amsterdam streng toezien op illegale aanbieders, brandveiligheid, aantal overnachtingen, overlast en excessen. Verhuurders kunnen hun shortstay-vergunning verliezen en overtreders kunnen een boete tegemoet zien die kan oplopen tot €18.000,-. De verscherpte handhaving geldt niet alleen voor de shortstayverhuur maar ook alle andere vormen van vakantieverhuur.

Airbnb komt met 'Trips'
Airbnb lijkt inmiddels niet te stuiten. Op 18 november maakte het bedrijf, via Brian Chesky, bekend dat het platform Trips wordt gelanceerd. Trips bestaat uit 'Experiences', ‘Places’ en 'Homes'. 'Homes' zijn de drie miljoen huizen die via Airbnb te boeken zijn, die worden vanaf heden gekoppeld aan 'Experiences' en 'Places'. 'Experiences', op de Nederlandse site 'ervaringen' genoemd, vormen een korte kennismaking met een buurt, stad of omgeving in de vorm van een workshop, wandeling o.i.d. Een ervaring duurt ongeveer 2 uur of langer. De nieuwe service is gelanceerd met een aanbod van 500 ervaringen in 12 steden wereldwijd. Vanaf nu kunnen verhuurders in grote steden, waaronder Amsterdam, voorstellen indienen om activiteiten op het platform te plaatsen.

Voor non-profit (goede doelen) organisaties bestaat de mogelijkheid om, uit naam van, of ten behoeve van, dat goede doel een ervaring met sociale impact aan te bieden. Voor een ervaring wordt door Airbnb een percentage ingehouden van de prijs die ervoor wordt gevraagd. Bij ervaringen met sociale impact ziet Airbnb af van de servicekosten. Nederland is overigens nog niet opgenomen in de lijst van landen waar ervaringen met sociale impact aangemeld kunnen worden.

'Places' bestaat uit 'Insider Guidebooks' (geschreven door culturele experts en buurtkenners) en meer dan 1 miljoen individuele aanbevelingen van Airbnb 'hosts' voor restaurants, hotspots, lokale winkeltjes etc. Er is een samenwerking met een restaurantbookingssysteem waardoor je in de toekomst vanuit de Airbnb app rechtstreeks een tafel kunt reserveren. Ook is er, voorlopig alleen nog in LA, een dienst beschikbaar waarmee je audiotours kunt boeken waarmee je op een unieke manier met een buurt of stad kunt kennismaken. Airbnb noemt het zelf de belangrijkste aanpassing sinds de oprichting acht jaar geleden. Het is een stap om in meer sectoren van de toeristenindustrie toe te treden dan alleen de verhuur van (delen van) woningen.

Amsterdam is dus nog lang niet af van Airbnb!

Voor de volledigheid nog even het Amsterdamse beleid voor vakantieverhuur in het kort:
  • Verhuur gedurende maximaal 60 dagen per jaar;
  • Er mag maximaal aan 4 personen tegelijk verhuurd worden;
  • De verhuurder is verplicht toeristenbelasting af te dragen aan de gemeente;
  • Verhuur is niet toegestaan in zogenaamde corporatiewoningen;
  • Er mag geen overlast door ontstaan;
  • De te verhuren woning moet aan de brandveiligheidseisen voor woningen voldoen;
  • De verhuurder staat als hoofdbewoner ingeschreven in de Basisregistratie Personen(BRP).

Let wel: bovenstaande regels zijn de gemeentelijke voorwaarden, er geldt echter ook privaatrechtelijke voorwaarde. Zo is er vrijwel altijd toestemming van de eigenaar of VVE vereist voordat overgegaan kan worden tot vakantieverhuur en als er een hypotheek rust op je huis, zijn de regels uit de hypotheekakte van toepassing (vaak is toestemming van de hypotheekgever nodig voor verhuur).

30 euro korting op je eerste boeking via Airbnb?
Heb je nog nooit gebruik gemaakt van Airbnb maar zou je het nu toch eens willen proberen? volg dan deze link en krijg 30 euro korting op je eerste boeking via Airbnb!


Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu