Gebruik nooit zomaar werk van een ander op jouw site - Advies-balie

de Advies-balie
voor (juridisch) advies en praktische ondersteuning
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Gebruik nooit zomaar werk van een ander op jouw site

EEN INTERESSANTE CASUS
Bij Advies-balie kregen we een interessante zaak voorgelegd. De casus delen we graag.

De vraag komt van een ondernemer die een website exploiteert waar hij o.a. een dagelijks overzicht van relevant branche-gerelateerde nieuwsberichten plaatst. Die korte nieuwsberichten worden middels een berichtje + een foto op zijn website vertoond (d.m.v. embedden). De bron van de berichten wordt wel onderaan het bericht aangegeven maar er is geen toestemming voor plaatsing aan de 'bron' gevraagd. De ondernemer had een betalingsverzoek ontvangen van de distributeur van de auteursrechthebbende op een viertal door de ondernemer gebruikte afbeeldingen (die getoond werden bij de nieuwsberichten) op zijn site. De betreffende distributeur is gemachtigd om licenties te verlenen op de gebruikte werken en eveneens gemachtigd om (in rechte) op te treden tegen auteursrechtelijke inbreuken. De ondernemer werd middels het betalingsverzoek verzocht om licentievergoedingen te betalen voor het gebruik van de vier foto's. De ondernemer kwam bij de Advies-Balie om raad.

Op het eerste gezicht lijkt het een duidelijke zaak. Bij het betalingsverzoek is een uitdraai meegestuurd waarop de originele foto en details van de inbreukmakende publicatie (de originele foto, de naam van de website, de betreffende pagina en de URL van de afbeelding) staat. De vier foto's zijn zonder toestemming van de auteursrechthebbende en/of zonder betaling van een (licentie-) vergoeding op de website van de ondernemer geplaatst. Dat je voor het gebruik van foto's die niet door jezelf gemaakt zijn een vergoeding aan de maker verschuldigd bent is logisch. Niet iedereen denkt daar echter zo over. Er zijn veel mensen die denken dat wat op het internet te vinden is, vrij te gebruiken is. Dat is een misvatting. Zoals in een eerder artikel op Advies-balie.nl al is uitgelegd is de hoofdregel van de Nederlandse Auteurswet dat de maker van een boek, foto, film of bijvoorbeeld een muziekstuk de enige is die dat betreffende werk mag kopiëren en/of openbaar mag maken. Wil je andermans werk gebruiken dan dien je toestemming te vragen aan de maker (en een eventuele vergoeding te betalen).

In een uitzending van het programma De Rijdende Rechter van KRO-NCRV stond onlangs een soortgelijke zaak centraal. Een onderneemster die een foto van het internet had 'geplukt' en (na bijgeknipt te hebben) op de website van haar bedrijf had geplaatst vond het onterecht dat zij een factuur ontving van het bedrijf dat optrad namens de auteursrechthebbende op die foto. Ze had de foto op een site met de naam Dutch Free Card gevonden. Er stond weliswaar een balkje op de foto met daarop Dutch Free Card met een copyright teken, maar dat heeft ze ervan af 'geknipt', omdat ze dat lelijk vond. In haar ogen is free gratis dus had ze die foto gebruikt voor haar eigen site. De Rijdende Rechter was echter duidelijk in zijn uitspraak; de onderneemster heeft een driedubbele auteursrechtelijke inbreuk gemaakt en dient aan de maker van de foto een (schade)vergoeding te betalen. (klik hier voor een kort artikel dat Advies-balie naar aanleiding van dat programma publiceerde).

In de aan Advies-Balie voorgelegde zaak speelt iets anders, de betreffende foto's zijn niet van het internet 'geplukt' en op de bedrijfswebsite geplaatst maar zijn op de website van de ondernemer 'embed'. De nieuwsberichten met bijbehorende foto's worden niet op de website zelf geplaatst maar worden middels een embedded hyperlink (ook wel inline link genoemd) op de website getoond. Met behulp van een embedded hyperlink wordt verwezen naar content die op de server van de bron staat. Door deze manier van linken verschijnt het werk waarnaar gelinkt wordt op een eigen website waardoor het voor de bezoeker lijkt of die content op de website zelf staat.
Het Europees Hof stelt dat linken en embedden geen auteursrechtinbreuk is
Het auteursrecht kent een aantal (wettelijke) uitzonderingen waardoor het gebruik van werken van een ander wel is toegestaan (zie hiervoor uitzonderingen die van toepassing zijn op het auteursrecht). Embedden valt niet onder deze uitzonderingen. Embedden is echter überhaupt geen handeling die het auteursrecht raakt, dit komt omdat het embedden niet zorgt voor een zelfstandige openbaarmaking. Zo heeft het Hof van Justitie EU in de zaak Svensson e.a. tegen Retriever op 13 februari 2014  bepaalt dat hyperlinken naar beschermde werken zonder toestemming is toegestaan, ook als "daarbij de indruk wordt gewekt dat het wordt getoond op de website waar de link zich bevindt, terwijl dit werk in werkelijkheid afkomstig is van een andere website". Dat laatste citaat betreft embedden.

Een ander belangrijk arrest over embedden is daarnaast het arrest van 19 november 2013 van het Hof Amsterdam, waarin het Hof stelt, mede op grond van Europese rechtspraak: "Het plaatsen van een hyperlink die verwijst naar de locatie op internet waar een bepaald werk voor publiek toegankelijk is gemaakt, is in beginsel geen zelfstandige openbaarmaking". Het Hof motiveert dit als volgt: "Degene die een werk op internet plaatst zodanig dat dit toegankelijk is voor het publiek (en daardoor mededeling doet aan het publiek in de zin van de Auteursrechtrichtlijn), is degene die dit werk ter beschikking stelt van het publiek en dus openbaart. Verwijzing met een hyperlink naar een aldus op een andere locatie openbaar gemaakt werk is niet veel anders dan met een voetnoot in een boek of tijdschriftartikel verwijzen naar een reeds gepubliceerd ander werk. Een zelfstandige manier van openbaar maken of van interventie daarbij is het geven van een hyperlink in dat geval in beginsel niet.".

De te embedden content moet een 'voor publiek toegankelijk' gemaakt werk zijn dat 'vrij toegankelijk' is. Als het gaat om foto's, artikelen of ander werk die op een afgeschermde site staat (bijvoorbeeld een site die alleen toegankelijk is voor abonnees of bijvoorbeeld doordat een foto-album in de prive-modus is gezet) dan is embedden niet toegestaan aangezien er dan sprake is van een nieuw publiek dat door de houder(s) van het auteursrecht niet in aanmerking werd genomen toen de content op de bronwebsite beschikbaar werd gesteld. In zo'n geval is toestemming nodig van de auteursrechthoudende.

Embedden (op de juiste manier) maakt geen inbreuk op auteursrecht en is ook geen uitzondering op auteursrecht. Om die reden hoeft er ook geen naam van de maker of bron bij vermeld te worden en hoeft er dus ook geen licentievergoeding aan de auteursrechthebbende betaald te worden.

Waar moet je bij embedden rekening mee houden?
  • Embedden is toegestaan voor foto's en teksten maar ook voor video's en radio-streams;
  • De content (het artikel, de foto, de video e.d.) moet altijd op de bronsite blijven staan. De content mag niet op de eigen site geplaatst worden. Het is niet toegestaan om iets te downloaden en vervolgens op je eigen site te uploaden;
  • De content moet in de originele vorm gepresenteerd worden. Er mag niet, met behulp van technische middelen, aan de content 'gesleuteld' worden;
  • Je mag alleen content embedden die al openbaar gemaakt is. Content die achter een 'betaalmuur' is geplaatst mag niet middels embedden worden gedeeld;
  • Embedden is door het Europese Hof van Justitie toegestaan en is van toepassing op content uit de EU. Als je content wilt embedden uit een land buiten de EU moet je rekening houden met de rechtsregels van dat land;
  • De URL van de embedded content moet duidelijk maken dat de content van de bronserver afkomstig is;
  • Aangezien je 'linkt' naar content op een andere server, ben je afhankelijk van deze bron. Als de originele content wordt verplaatst, verwijderd of aangepast heeft dat ook effect op jouw site. Opletten dus en regelmatig je embedded content controleren.

De ondernemer met de adviesvraag aan Advies-balie had het embedden niet op de juiste wijze toegepast. Dat dit niet op de juiste manier gebeurde had te maken met een recente technische aanpassing aan de site. Dat daardoor het embedden niet op de juiste manier gebeurde constateerde hij pas na het betalingsverzoek van de distributeur van de foto's. Het zou dus voor de hand liggen om aan het betalingsverzoek te voldoen. Doordat de ondernemer echter de wijze van embedden inmiddels heeft aangepast en het belangrijk is om te weten of de nieuwe wijze wel aan de regels voor embedden voldoet (en er geen nieuwe claims zullen komen) adviseerde Advies-Balie om een brief te sturen naar de distributeur. Uiteraard met excuses. Dat het nooit de bedoeling is geweest om inbreuk te maken op het auteursrecht en dat de foto's (en de bijbehorende nieuwsberichten) nooit op de server van de ondernemer hebben gestaan al leek dit wel zo. Tevens werd in de brief aangegeven dat aanpassingen aan de manier van embedden op de website zijn doorgevoerd en werd dit inzichtelijk gemaakt door een link mee te sturen van een van de embedded foto's. De reactie van de distributeur kwam twee dagen later. Bij uitzondering waren ze, op basis van de argumenten, bereid de factuur te annuleren. De ondernemer heeft dus erg veel geluk gehad (en zijn lesje geleerd).

Zowel richting deze ondernemer als ieder ander die content van anderen gebruikt op een website blijft het advies: Gebruik nooit zonder toestemming werk van een ander. Controleer bovendien de bestaande content op je website. Als de content niet correct embedded is, niet is aangekocht of als er geen rechtstreekse toestemming van de auteursrechthebbende voor is gekregen, verwijder die content dan om claims te voorkomen.

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Heb jij vragen naar aanleiding van dit artikel of heb je ondersteuning of advies nodig bij een (juridische) kwestie, neem dan contact op met Advies-balie.


Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu